Nhập viện vào trung tâm y tế gần nhất và được điều trị bằng loại thuốc
sốt rét artesunate. Trước đây, artesunate luôn luôn làm sạch ký sinh
trùng trong máu chỉ sau 2-3 ngày điều trị.
Nhưng trên bệnh nhân này sau
4 ngày theo dõi điều trị, bệnh nhân Chhem Bunchhin vẫn còn ký sinh
trùng trong máu. TS. Delia Bethell - một nghiên cứu viên thử nghiệm lâm
sàng cho biết không chỉ ca này mà khoảng 90 bệnh nhân đưa vào nghiên
cứu thì có đến gần một nửa bệnh nhân vẫn còn dương tính với ký sinh
trùng sau 3 ngày điều trị, thậm chí 4-5 ngày. TS. Delia Bethell cho
biết, có vẻ như artesunate tác dụng chậm hơn trước đây, có thể ký sinh
trùng đang có vấn đề về dung nạp thuốc hoặc giảm nhạy với thuốc nhưng
chưa biết lý do tại sao.
Cũng có thể hiện tượng này bắt đầu cho một quá trình kháng với các
thuốc trong nhóm artemesinin - nhóm thuốc hiệu quả nhất hiện nay. Nếu
đây là sự thật sẽ là một thảm họa lớn vì đến nay vẫn chưa biết sẽ có
nhóm thuốc mới nào đưa vào chương trình phòng chống, điều trị sốt rét
trong nhiều năm tới không? Đó cũng là điều lo ngại của các nhà khoa học
hiện nay, đặc biệt nó đang diễn ra tại phía Tây của Campuchia và cũng
theo hướng này sẽ lan rộng hay chăng? Nguyên nhân gây ra hiện tượng này
có thể do việc sử dụng thuốc không hợp lý, thiếu sự giám sát
và một số yếu tố khác.
Hệ thống y tế công cộng yếu cũng là một vấn đề,
các cơ sở y tế nhà nước thường cạn kiệt thuốc sốt rét (do không chịu
nhận thuốc về) hoặc có thể đóng cửa lúc bệnh nhân đến, nhân lúc đó
nhiều bệnh nhân tìm đến các cơ sở y dược tư nhân để mua thuốc sốt rét.
Vấn đề thuốc giả và thuốc kém chất lượng cũng không phải nhỏ.
Tình hình kháng thuốc này là một tín hiệu cảnh báo khẩn cấp vì khả năng
có thể lan rộng ra toàn cầu. Kháng với các thuốc sốt rét trước đây đã
gây tử vong cho bao nhiêu người chết tại châu Phi và một số quốc gia có
sốt rét lưu hành khác. Nếu điều này xảy ra tương tự lần nữa, thì ký
sinh trùng kháng thuốc lan rộng từ châu Á đến châu Phi sẽ trở thành
thảm họa lớn đặc biệt cho chương trình phòng chống sốt rét.
Ở Việt Nam,
bệnh sốt rét đã được hạn chế đáng kể thông qua chương trình phòng chống
sốt rét nhưng cũng nằm trong xu thế tiến triển bệnh chung của toàn cầu
như sốt rét kháng thuốc, sốt rét ngoại nhập hay tử vong do sốt rét. Để
hạn chế tình trạng này, điều cần làm là thực hiện nghiêm túc việc quản
lý, phát hiện sớm và điều trị hiệu quả bệnh nhân sốt rét tại các cơ sở
y tế.
Trích từ - Khoa học